Vào ngày 9 tháng 9 vừa qua, Suno chính thức trình làng ba mô hình AI tạo nhạc mới bao gồm V6, V6-wild và V6-mini, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong mối quan hệ giữa công nghệ và ngành công nghiệp âm nhạc. Điểm khác biệt lớn nhất của đợt ra mắt này không nằm ở tốc độ xử lý hay chất lượng âm thanh, mà ở nguồn dữ liệu huấn luyện. Thay vì thu thập dữ liệu trái phép (scraped data) như các phiên bản tiền nhiệm, Suno đã đạt được thỏa thuận cấp phép bản quyền với Warner Music Group, BMG và Believe Music. Sự chuyển dịch này biến những thực thể từng là đối thủ pháp lý thành đối tác kinh doanh, nơi các hãng đĩa nhận một phần doanh thu thay vì theo đuổi các phán quyết tại tòa án. Trong khi Universal Music Group (UMG) và Sony Music vẫn kiên trì với các vụ kiện vi phạm bản quyền tại Massachusetts, Suno đang nỗ lực chứng minh một mô hình hợp tác bền vững hơn. Các phiên bản mới không chỉ cải thiện khả năng chỉnh sửa bằng ngôn ngữ tự nhiên mà còn cho phép người dùng tạo ra các bản phối (mashup) phức tạp chỉ trong vài giây. Tuy nhiên, đằng sau những con số doanh thu được chia sẻ, câu hỏi về quyền lợi thực tế của các nghệ sĩ và nhạc công vẫn là một bài toán chưa có lời giải đáp thỏa đáng.
Sự phân cực trong cuộc chiến pháp lý và bài toán chia sẻ lợi nhuận
Mặc dù đã có những bước tiến trong việc dàn xếp với Warner và BMG, Suno vẫn đang đối mặt với áp lực nặng nề từ các “ông lớn” khác. Tại Đức, tòa án Munich vừa phán quyết Suno vi phạm bản quyền khi sử dụng kho nhạc của GEMA để huấn luyện mô hình mà không xin phép. Tại Mỹ, vụ kiện của Sony và UMG ngày càng trở nên căng thẳng khi các hãng đĩa yêu cầu bổ sung hơn 61.000 bản ghi âm vào hồ sơ cáo buộc. Suno đang nỗ lực bảo vệ quan điểm về sử dụng hợp lý (fair use), nhưng phán quyết cuối cùng dự kiến sớm nhất cũng phải đến năm 2027. Sự phân hóa này tạo ra hai thái cực: một bên chấp nhận bắt tay để khai thác giá trị thương mại tức thời, một bên kiên quyết bảo vệ giá trị tài sản trí tuệ thông qua các chế tài pháp lý nghiêm khắc.
Vấn đề càng trở nên phức tạp khi các tổ chức như Liên đoàn Nhạc công Hoa Kỳ (AFM) bắt đầu kiện chính các hãng đĩa vì đã loại bỏ quyền lợi của nghệ sĩ trong các thỏa thuận với AI. Dù Warner hay BMG cam kết chia sẻ doanh thu, cơ chế phân bổ cụ thể giữa hãng đĩa, nhà xuất bản và nghệ sĩ biểu diễn vẫn còn rất mập mờ. Công nghệ chỉnh sửa bằng ngôn ngữ tự nhiên và tính năng mashup trên V6 có thể mang lại trải nghiệm đột phá cho người dùng, nhưng nếu không có một khung pháp lý minh bạch về thù lao, sự phát triển của AI nhạc có nguy cơ gây tổn thương cho chính đội ngũ sáng tạo nền tảng. Các mô hình như V6-wild cho phép tạo ra các sản phẩm mang tính thử nghiệm cao, nhưng sự tự do sáng tạo này cần đi đôi với trách nhiệm tôn trọng bản quyền một cách thực chất.
Việc Suno ra mắt V6 dựa trên dữ liệu có bản quyền là một tín hiệu tích cực cho thấy sự thỏa hiệp giữa công nghệ và nghệ thuật truyền thống đang dần hình thành. Tuy nhiên, cuộc chiến pháp lý với UMG và Sony cho thấy con đường tiến tới sự đồng thuận toàn cầu vẫn còn rất xa. Đối với những người làm sáng tạo và các nhà đầu tư, việc theo dõi sát sao các biến động pháp lý cho đến năm 2027 là vô cùng cần thiết để đánh giá mức độ rủi ro khi sử dụng các công cụ AI. Thay vì chỉ tập trung vào hiệu suất kỹ thuật, người dùng nên ưu tiên các nền tảng có nguồn dữ liệu minh bạch để đảm bảo tính bền vững cho các sản phẩm âm nhạc của mình trong tương lai.
Liên hệ qua Zalo
