Bắt đầu từ thứ Ba, ngày 8 tháng 9 năm 2026, các doanh nghiệp nhập khẩu dichlorosilane từ Nhật Bản vào Trung Quốc sẽ phải thực hiện nộp tiền ký quỹ tại cơ quan hải quan với mức thuế suất lên tới 99,2%. Đây là kết quả từ phán quyết sơ bộ về chống bán phá giá được Bộ Thương mại Trung Quốc đưa ra trong Thông báo số 37, đánh dấu một bước leo thang mới trong cuộc đối đầu thương mại giữa Bắc Kinh và Tokyo. Trong danh sách các đơn vị chịu ảnh hưởng, Shin-Etsu Chemical – nhà sản xuất hóa chất hàng đầu Nhật Bản – bị áp mức cao nhất 99,2%. Liên doanh Denal Silane (giữa Denka và Air Liquide) chịu mức thấp hơn đôi chút là 80,8%, trong khi tất cả các nhà xuất khẩu khác từ Nhật Bản đều nằm ở khung trần 99,2%.
Dù là một loại khí không màu, dễ cháy và ít được công chúng biết đến, dichlorosilane lại đóng vai trò là tiền chất không thể thay thế trong quy trình lắng đọng hơi hóa học (CVD) tại các nhà máy bán dẫn. Quy trình này cho phép tạo ra các lớp màng silicon và oxit siêu mỏng, chỉ dày vài nguyên tử, để cấu thành nên các dòng chip logic và chip nhớ tiên tiến. Nhật Bản hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới về khả năng sản xuất loại khí này với độ tinh khiết cực cao, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của những xưởng đúc chip hiện đại nhất. Với việc thiếu vắng các nhà cung cấp thay thế đủ năng lực trên thị trường toàn cầu, động thái của Bắc Kinh đang tạo ra một áp lực trực tiếp lên chuỗi cung ứng công nghệ cao.
Rào cản chi phí và điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng bán dẫn
Phía Trung Quốc khẳng định cuộc điều tra này thuần túy dựa trên các yếu tố kinh tế, khi dữ liệu cho thấy lượng hàng nhập khẩu từ Nhật Bản tăng đột biến trong giai đoạn 2022-2024 trong khi giá bán giảm mạnh 31%, gây tổn hại nghiêm trọng đến các nhà sản xuất nội địa. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định đây là một phần trong chiến lược đáp trả các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mà Tokyo đã áp dụng trước đó. Việc áp mức ký quỹ gần bằng giá trị hàng hóa không chỉ khiến chi phí nhập khẩu trở nên đắt đỏ một cách phi lý mà còn hoạt động như một lệnh cấm vận gián tiếp. Đối với ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI), nơi yêu cầu nguồn cung khổng lồ về chip tăng tốc và bộ nhớ băng thông cao, sự đứt gãy này có thể làm chậm tốc độ triển khai các trung tâm dữ liệu thế hệ mới.
Các doanh nghiệp sản xuất bán dẫn hiện đứng trước những lựa chọn khắc nghiệt: chấp nhận mức chi phí đội lên gấp đôi, tìm kiếm nguồn cung nội địa chưa được kiểm chứng về độ tinh khiết, hoặc buộc phải cắt giảm sản lượng. Việc đa dạng hóa nguồn cung khỏi sự phụ thuộc vào Nhật Bản không phải là bài toán có thể giải quyết trong một vài quý. Để xây dựng được một dây chuyền sản xuất khí đặc chủng đạt chuẩn ultra-high-purity, các đơn vị cần nhiều năm nghiên cứu và thử nghiệm khắt khe. Nếu tranh chấp này kéo dài sang năm 2027 mà không có giải pháp thỏa đáng, không chỉ các công ty Trung Quốc mà cả các nhà máy đúc chip tại Hàn Quốc và Đài Loan cũng sẽ cảm nhận rõ rệt sức nóng từ việc thiếu hụt nguyên liệu đầu vào then chốt này.
Hiện tại, đây mới chỉ là biện pháp tạm thời và các bên vẫn còn cơ hội đàm phán trước khi phán quyết cuối cùng có hiệu lực chính thức sau vài tháng tới. Các doanh nghiệp trong ngành cần theo dõi sát sao các động thái ngoại giao và chủ động rà soát lại danh mục nhà cung cấp để giảm thiểu rủi ro từ những điểm nghẽn địa chính trị. Việc chuẩn bị các phương án dự phòng về nguyên liệu hóa chất đặc chủng nên được ưu tiên hàng đầu để bảo vệ tính liên tục của dây chuyền sản xuất trong bối cảnh các rào cản thương mại ngày càng trở nên khó lường.
Liên hệ qua Zalo
