Ngày 21 tháng 9, OpenAI chính thức công bố thành lập Nhóm cố vấn về Toán học và Trí tuệ nhân tạo, một hội đồng gồm chín chuyên gia hàng đầu đặt tại Viện Nghiên cứu Cao cấp Princeton. Động thái này diễn ra sau khi công ty tuyên bố một mô hình nội bộ mới, bắt đầu huấn luyện từ ngày 28 tháng 8, đã giải quyết thành công hơn 100 bài toán mở trong các lĩnh vực phức tạp như hình học cao chiều, lý thuyết mã hóa, cơ học lượng tử và mật mã mạng. Danh sách hội đồng quy tụ những cái tên lừng lẫy như Timothy Gowers, Edward Witten và Martin Hairer, trong đó có tới bốn người từng đoạt giải thưởng Fields. Nhiệm vụ của họ là thẩm định các kết quả toán học, tư vấn về tiêu chuẩn học thuật và hỗ trợ cách thức công bố thông tin ra công chúng. Đây là một bước chuyển mình quan trọng, thay thế cho việc OpenAI tự đưa ra các tuyên bố thông qua bài viết blog hay thông cáo báo chí mà không có sự kiểm chứng độc lập từ bên thứ ba ngay từ đầu.
Nỗ lực lấy lại niềm tin sau những tranh cãi về quyền ưu tiên và tiêu chuẩn học thuật
Quyết định thành lập hội đồng này dường như là một nỗ lực kiểm soát thiệt hại sau những tranh cãi gay gắt về quyền ưu tiên phát minh. Trước đó, OpenAI từng tuyên bố giải quyết được một phần bài toán Navier-Stokes – một trong bảy bài toán Thiên niên kỷ – bằng cách huy động 10.000 tác nhân AI và hàng triệu USD chi phí tính toán. Tuy nhiên, cộng đồng học thuật, dẫn đầu bởi nhà toán học Tristan Buckmaster và 25 chủ nhân giải Fields khác, đã ký một tuyên bố chung cảnh báo về việc các phòng thí nghiệm AI đang biến các bài toán mở thành công cụ tiếp thị thương hiệu. Họ lo ngại rằng sự thiếu minh bạch trong khâu bình duyệt và việc sử dụng sức mạnh tính toán áp đảo từ các tập đoàn lớn đang làm xói mòn các giá trị truyền thống của toán học như sự diễn giải logic và ghi nhận công trạng công bằng.
Nhóm cố vấn mới sẽ đóng vai trò như một kênh phản biện chuyên môn, giúp OpenAI tránh được những sai sót hoặc tuyên bố quá lời trước khi chúng trở thành tiêu đề trên các mặt báo. Tuy nhiên, OpenAI cũng nêu rõ rằng hội đồng này không có quyền can thiệp vào tốc độ phát triển hoặc lộ trình nghiên cứu nội bộ của công ty. Điều này cho thấy một thực tế phức tạp: OpenAI đang chạy đua với chính cộng đồng học thuật mà họ đang nhờ làm trọng tài. Sự hiện diện của những bộ óc vĩ đại như Witten hay Gowers giúp tăng tính minh bạch cho các kết quả thực nghiệm, nhưng nó chưa thể giải quyết triệt để mâu thuẫn về việc liệu AI có đang biến toán học thuần túy thành một cuộc đua vũ trang về năng lực tính toán hay không.
Sự xuất hiện của các nhà toán học hàng đầu tại OpenAI đánh dấu một giai đoạn mới, nơi ranh giới giữa nghiên cứu hàn lâm và công nghệ thương mại ngày càng trở nên mờ nhạt. Dù hội đồng cố vấn có thể giúp tăng tính minh bạch, nhưng cuộc đua giành quyền kiểm soát các tri thức toán học quan trọng vẫn sẽ tiếp tục nóng lên giữa các tập đoàn AI và các viện nghiên cứu truyền thống. Đối với những người quan tâm đến tương lai của trí tuệ nhân tạo, việc theo dõi cách OpenAI xử lý các phản biện từ hội đồng này sẽ là thước đo thực sự cho cam kết về tính chính trực khoa học, thay vì chỉ coi đó là một bước đi quan hệ công chúng khôn ngoan để xoa dịu dư luận.
Liên hệ qua Zalo
