Việc Dario Amodei, Giám đốc điều hành của Anthropic, công bố bài luận “We Must Pace the Frontier” vào ngày 12 tháng 9 đã kích hoạt một làn sóng tranh luận gay gắt về tương lai của trí tuệ nhân tạo. Lời kêu gọi làm chậm tốc độ phát triển các mô hình tiên tiến ngay lập tức nhận được sự ủng hộ từ Sam Altman (OpenAI) và Elon Musk, tạo nên một mặt trận thống nhất hiếm hoi giữa ba đối thủ lớn nhất ngành. Tuy nhiên, giới quan sát tài chính, dẫn đầu là nhà đầu tư huyền thoại Michael Burry, lại nhìn nhận động thái này dưới một lăng kính hoài nghi hơn. Burry cho rằng đây không đơn thuần là vấn đề an toàn, mà là một chiến thuật vụ lợi nhằm che giấu những rạn nứt trong mô hình kinh tế của AI. Trong khi Anthropic đang chuẩn bị niêm yết trên sàn Nasdaq với định giá kỳ vọng lên tới 2.000 tỷ USD, còn OpenAI trì hoãn IPO đến năm 2026, sự thận trọng đột ngột này đặt ra dấu hỏi lớn về việc liệu các “ông trùm” công nghệ đang cố gắng bảo vệ nhân loại hay đang tìm cách duy trì mức định giá khổng lồ trước khi bong bóng vỡ tan.
Những toan tính kinh tế đằng sau bức màn an toàn công nghệ
Michael Burry, người nổi tiếng với cú đặt cược chống lại bong bóng nhà đất năm 2008, đã công khai cáo buộc các tập đoàn công nghệ đang thổi phồng lợi nhuận thông qua các thủ thuật kế toán. Theo báo cáo từ Investing.com, Burry cho rằng các doanh nghiệp vận hành hệ thống AI đang khấu hao thiết bị (như chip và máy chủ của Nvidia) quá chậm so với chu kỳ lạc hậu thực tế của sản phẩm. Ông ước tính ngành công nghiệp này có thể che giấu khoảng 176 tỷ USD chi phí khấu hao từ năm 2026 đến 2028, khiến bức tranh tài chính trông có vẻ khả quan hơn thực tế. Để minh chứng cho quan điểm của mình, quỹ Scion Asset Management của ông đã nắm giữ các quyền chọn bán (put options) trị giá khoảng 912 triệu USD đối với Palantir và 187 triệu USD đối với Nvidia, đặt cược trực tiếp vào sự sụp đổ của các cổ phiếu AI đầu đàn.
Phản ứng của thị trường trước lời kêu gọi làm chậm AI không hề tích cực như mong đợi của các nhà điều hành. Cổ phiếu của các công ty liên quan đến AI đã bị bán tháo diện rộng; điển hình là SoftBank – nhà đầu tư lớn của OpenAI – đã chứng kiến mức giảm 13% trên sàn giao dịch Tokyo. Ngay cả các tên tuổi lớn tại châu Âu như ASML cũng chịu áp lực tương tự. Điều này cho thấy các nhà đầu tư đang lo ngại rằng việc giảm tốc độ phát triển sẽ làm xói mòn khả năng sinh lời của các khoản đầu tư nghìn tỷ USD. Trong khi đó, các rào cản chính trị cũng lộ rõ khi cựu Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng Hoa Kỳ không thể dừng lại vì “ai thắng trong cuộc đua AI sẽ thắng tất cả”, tạo nên một thế tiến thoái lưỡng nan giữa kiểm soát rủi ro và cạnh tranh địa chính trị.
Cuộc chiến về việc làm chậm AI hiện đang đóng hai vai trò cùng lúc: vừa là lời cảnh báo về những rủi ro hiện hữu như sự cố Hugging Face, vừa là phép thử buộc các nhà đầu tư phải quyết định liệu mức định giá nghìn tỷ USD có thể tồn tại nếu tăng trưởng chững lại. Đối với những người theo dõi thị trường, đây là thời điểm cần sự tỉnh táo để phân biệt giữa cam kết an toàn thực sự và những chiêu trò điều tiết thị trường. Việc theo dõi sát sao các báo cáo tài chính và thực tế triển khai công nghệ sẽ giúp các nhà đầu tư tránh được những rủi ro từ sự bất đối xứng thông tin trong cuộc đua đầy biến động này.
Liên hệ qua Zalo
