OpenAI vừa thông báo sẽ dừng chương trình cung cấp ChatGPT Enterprise với mức giá tượng trưng 1 USD mỗi năm cho các cơ quan chính phủ Mỹ. Đây là một phần trong chiến lược OneGov AI của Tổng cục Dịch vụ Công (GSA) nhằm thúc đẩy việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong bộ máy hành chính liên bang. Thỏa thuận này ban đầu cho phép khoảng 3,5 triệu nhân viên tiếp cận công nghệ của OpenAI với chi phí gần như bằng không, tạo điều kiện để AI thâm nhập sâu vào các quy trình soạn thảo văn bản, phân tích hồ sơ và tự động hóa báo cáo. Tuy nhiên, giai đoạn ưu đãi đặc biệt này sẽ chính thức khép lại vào ngày 30 tháng 9 năm 2026. Thay vì mức phí cố định siêu rẻ, OpenAI sẽ chuyển sang mô hình tính phí dựa trên mức độ sử dụng (usage-based pricing) với mức chiết khấu 50% so với giá thương mại tiêu chuẩn. Động thái này buộc các cơ quan nhà nước phải đối mặt với một bài toán ngân sách thực tế hơn khi các công cụ AI không còn là những món quà dùng thử mà trở thành một khoản chi phí phần mềm định kỳ đáng kể.
Từ chiến lược tạo lập thói quen đến bài toán ngân sách thực tế
Việc áp dụng mức giá 1 USD không đơn thuần là một ưu đãi tài chính mà là chiến lược xây dựng thói quen sử dụng sản phẩm trong hệ thống chính phủ. Khi các công cụ AI đã trở thành một phần khó tách rời trong quy trình làm việc hằng ngày của nhân viên—từ việc soạn thảo bản ghi nhớ đến kiểm tra hồ sơ công khai—việc thay đổi nhà cung cấp hoặc ngừng sử dụng sẽ trở nên cực kỳ phức tạp. Theo báo cáo từ FedScoop, các thỏa thuận trong chương trình OneGov đã giúp chính phủ Mỹ tiết kiệm khoảng 1,4 tỷ USD so với giá niêm yết thương mại. Tuy nhiên, con số này chủ yếu phản ánh số tiền tiết kiệm được trên lý thuyết dựa trên giá trần, chứ chưa thực sự đo lường được hiệu suất công việc thực tế mà AI mang lại cho từng đơn vị cụ thể.
Khi thời hạn tháng 9 năm 2026 đến gần, các cơ quan liên bang sẽ phải tự đánh giá liệu giá trị thực tế của ChatGPT có tương xứng với hóa đơn phần mềm theo mô hình mới hay không. Khác với giai đoạn đầu được GSA hỗ trợ tối đa để giảm thiểu rào cản mua sắm, giai đoạn tiếp theo sẽ yêu cầu sự minh bạch về ngân sách và hiệu quả đầu tư (ROI). Việc OpenAI bổ sung chuyên gia an toàn AI Paul Christiano vào hội đồng quản trị cũng cho thấy nỗ lực củng cố niềm tin về mặt kỹ thuật và bảo mật, chuẩn bị cho những cuộc đàm phán hợp đồng phức tạp hơn. Các đối thủ như Google Gemini và Anthropic Claude cũng đang ở trong tình thế tương tự khi các hợp đồng OneGov đồng loạt hết hạn, tạo ra một cuộc cạnh tranh sòng phẳng về giá trị sử dụng thay vì chỉ dựa vào ưu đãi tài chính.
Sự kết thúc của kỷ nguyên ChatGPT “giá rẻ” tại các cơ quan công quyền Mỹ là một tín hiệu cho thấy AI đang chuyển dịch mạnh mẽ từ giai đoạn thử nghiệm sang thương mại hóa toàn diện. Đối với các tổ chức và doanh nghiệp đang theo dõi sát sao xu hướng này, đây là thời điểm cần thiết để rà soát lại lộ trình ứng dụng công nghệ, ưu tiên xây dựng các bộ chỉ số đánh giá hiệu quả thực tế thay vì chỉ dựa vào các chính sách giảm giá ngắn hạn. Việc chuẩn bị sẵn sàng cho một mô hình chi phí linh hoạt sẽ giúp đơn vị chủ động hơn trong việc quản trị tài chính và đảm bảo tính bền vững cho hệ thống vận hành dựa trên trí tuệ nhân tạo.
Liên hệ qua Zalo
