Nhiều tác giả đang mong đợi nhận được phần chia từ khoản bồi thường bản quyền trị giá 1,5 tỷ USD của Anthropic đã bất ngờ nhận được thông báo rằng các bên thứ ba đang yêu cầu trích xuất quyền lợi từ số tiền của họ. Vụ việc bắt nguồn từ một vụ kiện tập thể mà Anthropic đã dàn xếp vào năm ngoái, sau khi thẩm phán phán quyết rằng việc huấn luyện các mô hình AI trên tài liệu có bản quyền là hợp pháp theo học thuyết sử dụng hợp lý, nhưng việc sử dụng các tài liệu vi phạm bản quyền thì không. Thỏa thuận này đã nhận được sự chấp thuận cuối cùng vào tháng 7, mở đường cho các khoản thanh toán được thực hiện.
Theo các điều khoản của thỏa thuận, tác giả của gần 500.000 đầu sách sẽ được trả 3.000 USD cho mỗi tác phẩm bị vi phạm. Nếu cuốn sách vẫn đang được in bởi một nhà xuất bản truyền thống, số tiền sẽ được chia theo tỷ lệ 50-50 giữa tác giả và nhà xuất bản. Trong trường hợp cuốn sách được tự xuất bản hoặc nhà xuất bản đã hoàn trả bản quyền cho tác giả do ngừng in, tác giả sẽ nhận được toàn bộ 100% khoản thanh toán.
Tuy nhiên, làn sóng phản đối đang dâng cao trên mạng xã hội khi các nhà văn phát hiện ra các nhà xuất bản dường như đang đòi hỏi nhiều hơn phần chia công bằng của họ. Tác giả truyện trinh thám April Henry đã công khai chỉ trích HarperCollins khi đơn vị này yêu cầu quyền lợi đối với một cuốn sách mà bà đã lấy lại bản quyền từ 17 năm trước. Tình trạng này không chỉ dừng lại ở các sai sót cá nhân mà dường như đang trở thành một vấn đề hệ thống nghiêm trọng trong quy trình phân bổ bồi thường.
Victoria Strauss từ blog Writers Beware cho biết bà đã nhận được vô số khiếu nại tập trung vào hai nhóm chính: các nhà xuất bản đòi tiền cho những tác phẩm họ không còn quyền sở hữu, và các đơn vị yêu cầu nhận trọn 100% thay vì 50%. Mặc dù một số bên cho rằng đây là kết quả của việc lưu trữ hồ sơ kém thay vì ác ý, nhưng số lượng báo cáo trùng lặp về cùng một loại lỗi cho thấy sự lỏng lẻo trong khâu quản lý của cả phía nhà xuất bản lẫn quy trình thanh toán của Anthropic.
Sự việc càng trở nên phức tạp khi các đại lý văn học (literary agencies) cũng bắt đầu tham gia vào việc đòi chia phần trăm từ khoản bồi thường, dù về mặt pháp lý, họ không phải là bên nắm giữ bản quyền. Tác giả Courtney Milan đã kịch liệt phản đối hành động này, khẳng định các đại lý không có quyền can thiệp vào khoản bồi thường trực tiếp. Để bảo vệ quyền lợi, tác giả cần lưu ý mốc thời gian ngày 10 tháng 8 năm 2022; nếu việc hoàn trả bản quyền diễn ra trước ngày này, họ hoàn toàn có quyền nhận đủ mức bồi thường cao nhất.
Các tác giả cần chủ động rà soát lại danh mục tác phẩm và hồ sơ bản quyền để sẵn sàng thực hiện quy trình tranh chấp nếu phát hiện sai sót trong phân bổ thanh toán. Việc lưu giữ bằng chứng về ngày hoàn trả bản quyền và liên hệ chặt chẽ với các tổ chức như Authors Guild sẽ giúp đảm bảo rằng các khoản bồi thường từ Anthropic được chuyển đến đúng chủ sở hữu hợp pháp thay vì bị thất thoát bởi các sai sót hành chính.
Liên hệ qua Zalo
